Wojciech Kaniuka, wojciech.kaniuka@powiat-ilawski.pl
![FELIETON. Jaki czas pracy dotyczy osoby z niepełnosprawnością.](https://powiat-ilawski.pl/wp-content/uploads/2023/04/Felieton-Wojtka-.jpg)
FELIETON. Jaki czas pracy dotyczy osoby z niepełnosprawnością.
Mamy sezon urlopowy. Warto chociażby w tym kontekście zastanowić się nad tym, ile my – osoby z niepełnosprawnościami możemy (powinniśmy) pracować. Zastanowimy się także nad tym, ile dni dodatkowego urlopu nam przysługuje, do jakich zwolnień od wykonywania obowiązków pracowników mamy prawo, a także jaką możemy mieć dodatkową przerwę podczas dnia pracy.
Praca osób z niepełnosprawnością w Polsce jest regulowana przez szereg przepisów, które mają na celu stworzenie warunków sprzyjających integracji zawodowej naszej grupy społecznej. Przepisy te, wprowadzone w celu ochrony zdrowia i zapewnienia odpowiednich warunków pracy, szczegółowo określają maksymalny czas pracy oraz dodatkowe uprawnienia pracowników z niepełnosprawnością.
Ile czasu możemy (powinniśmy) pracować?
Podstawowym dokumentem regulującym czas pracy osób z niepełnosprawnością jest Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z jej zapisami, czas pracy osób z niepełnosprawnością nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo w przypadku osób z lekkim lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Natomiast w przypadku osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, czas pracy jest jeszcze bardziej ograniczony – do 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.
Istnieją jednak pewne wyjątki od tych zasad. Czas pracy osób z niepełnosprawnością może być wydłużony, jeśli zatrudniony wyrazi na to zgodę i lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub – w przypadku jego braku – lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę. Warto zauważyć, że zgoda ta musi być wyrażona na piśmie i odnosić się do konkretnego przypadku, biorąc pod uwagę stan zdrowia pracownika oraz specyfikę wykonywanej pracy. Mamy także prawo do dodatkowych przerw i dni wolnych od pracy.
Przerwy i dni wolne
Jako osoby z niepełnosprawnością mamy również prawo do dodatkowych przerw w pracy. Przepisy przewidują, że – będąc pracownikiem z niepełnosprawnością – mamy prawo do piętnastu minut dodatkowej przerwy wliczanej do czasu pracy, która może być wykorzystana na odpoczynek lub gimnastykę usprawniającą. Ponadto, możemy korzystać z urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych w roku, niezależnie od stażu pracy.
Warto pochylić się także nad dodatkowymi uprawnieniami, które nam przysługują.
Jakie dodatkowe uprawnienia mają pracownicy z niepełnosprawnościami?
Jako pracownicy z niepełnosprawnością możemy również liczyć na szereg dodatkowych uprawnień. Przykładowo, osoby z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności mają prawo do zwolnienia z pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbędny do wykonania badań lekarskich, zabiegów leczniczych lub usprawniających, jeśli nie mogą być one przeprowadzone poza godzinami pracy. Ponadto, pracownicy ci mają prawo do dodatkowych dziesięciu dni roboczych urlopu w roku kalendarzowym na turnusy rehabilitacyjne lub leczenie uzdrowiskowe.
Dodatkowe 21 dni urlopu
Jeżeli posiadasz orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, przysługuje Ci prawo do zwolnienia od pracy – po to, abyś mogła/mógł uczestniczyć w turnusie rehabilitacyjnym. Te dni możesz przeznaczyć również na wykonanie badań specjalistycznych.
Aby uzyskać dodatkowe 21 dni wolnego na turnus rehabilitacyjny, musisz:
- uzyskać od swojego lekarza skierowanie na taki turnus;
- zadbać o to, żeby lekarz wpisał w skierowaniu jego rodzaj i czas trwania;
- przedstawić swojemu pracodawcy skierowanie na turnus rehabilitacyjny. Zrób to w terminie, który pozwoli mu zapewnić normalny tok pracy podczas Twojej nieobecności.
Musisz posiadać także dokument potwierdzający uczestnictwo w turnusie rehabilitacyjnym, który wystawi Ci jego organizator. Na jego podstawie pracodawca wypłaci Ci wynagrodzenie za czas zwolnienia od pracy, za które przysługuje ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy.
Poza wyjazdem na turnus i wykonaniem specjalistycznych badań, te dodatkowe 21 dni możesz przeznaczyć na:
- poddanie się zabiegom leczniczym lub usprawniającym;
- uzyskanie zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawę.
Będzie to jednak możliwe tylko wtedy, gdy tych czynności nie będziesz mogła/mógł wykonać poza godzinami pracy. Kiedy korzystasz ze zwolnienia od pracy, zachowujesz prawo do wynagrodzenia liczonego, jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy.
Pracodawca a zatrudnianie osób z niepełnosprawnością
Pracodawcy zatrudniający osoby z niepełnosprawnością mają obowiązek dostosowania stanowiska pracy do potrzeb tych pracowników. Przepisy nakładają na pracodawców obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków pracy, które uwzględniają specyficzne potrzeby wynikające z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Dotyczy to m.in. dostosowania pomieszczeń, sprzętu, organizacji pracy oraz tempa wykonywanych zadań.
Istotne jest przy tym wsparcie finansowe dla pracodawców.
Aby zachęcić pracodawców do zatrudniania osób z niepełnosprawnością, państwo przewiduje szereg form wsparcia finansowego. Pracodawcy mogą liczyć na dofinansowania do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnością, refundację kosztów przystosowania stanowisk pracy oraz zwolnienia z niektórych obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne. Wysokość dofinansowania jest uzależniona od stopnia niepełnosprawności pracownika oraz charakteru jego zatrudnienia.
Warto też „powiedzieć sobie” o istocie regulacji prawnych, które ustalają wymiar godzinowy naszej pracy.
Znaczenie przepisów regulujących czas pracy
Przepisy regulujące czas pracy osób z niepełnosprawnością są kluczowe dla naszej integracji zawodowej i społecznej. Zapewniają one nie tylko ochronę zdrowia, ale również promują aktywność zawodową, co ma pozytywny wpływ na naszą samodzielność i poczucie wartości. Dostęp do pracy w odpowiednich warunkach jest nie tylko prawem, ale również ważnym elementem polityki społecznej, który przyczynia się do wyrównywania szans i przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu.
Mimo istniejących przepisów, jako osoby z niepełnosprawnościami nadal napotykamy na wiele wyzwań na rynku pracy. Bariery architektoniczne, brak odpowiedniego wsparcia oraz stereotypy społeczne często utrudniają pełne wykorzystanie potencjału zawodowego, który niewątpliwie posiadamy. Kluczowe znaczenie ma tutaj nie tylko przestrzeganie przepisów prawa, ale również zmiana podejścia pracodawców i społeczeństwa do osób z niepełnosprawnościami.
Dlaczego regulacje odnoszące się do czasu pracy osób z niepełnosprawnościami są tak bardzo istotne?
Regulacje dotyczące czasu pracy osób z niepełnosprawnościami są kluczowe ze względu na ochronę zdrowia i bezpieczeństwa tej grupy pracowników. Osoby z niepełnosprawnością często potrzebują więcej czasu na odpoczynek oraz regenerację, aby utrzymać swoje zdrowie i sprawność. Ustalony krótszy czas pracy oraz dodatkowe przerwy w ciągu dnia pracy pomagają nam zarządzać swoim stanem zdrowia, co jest niezbędne do naszego długoterminowego funkcjonowania na rynku pracy.
Kolejnym istotnym aspektem jest promowanie integracji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami. Odpowiednio dostosowane przepisy umożliwiają nam pełniejsze uczestnictwo w życiu zawodowym, co z kolei wpływa na nasze poczucie wartości i samodzielność. Praca w warunkach dostosowanych do naszych potrzeb nie tylko zwiększa naszą efektywność, ale również zmniejsza ryzyko wykluczenia społecznego oraz ekonomicznego.
Ostatnim, lecz równie ważnym, powodem jest wsparcie pracodawców w tworzeniu włączającego miejsca pracy. Przepisy te nie tylko nakładają na pracodawców obowiązki, ale także oferują im wsparcie finansowe i prawne, co może być kluczowe w procesie zatrudniania osób z niepełnosprawnościami. Dofinansowania, refundacje i inne formy wsparcia mają na celu zachęcanie pracodawców do adaptacji stanowisk pracy i umożliwiania osobom z niepełnosprawnościami efektywnego i bezpiecznego wykonywania swoich obowiązków zawodowych.
Dążenie do pełnej integracji osób z niepełnosprawnością na rynku pracy wymaga działań na wielu płaszczyznach – od legislacyjnych, przez edukacyjne, po promowanie dobrych praktyk w zatrudnieniu. Ważnym krokiem jest również zwiększenie świadomości społecznej na temat korzyści płynących z naszego zatrudniania – zarówno dla pracodawców, jak i całego społeczeństwa.
Przepisy regulujące czas pracy osób z niepełnosprawnością w Polsce stanowią ważny element systemu prawnego, który ma na celu wspieranie naszej aktywności zawodowej i społecznej. Mimo licznych wyzwań, jakie – żyjąc z niepełnosprawnością – napotykamy, właściwe stosowanie tych przepisów oraz podejmowanie działań na rzecz naszej integracji na rynku pracy mogą przyczynić się do poprawy sytuacji, w której się znajdujemy i zwiększenia naszego udziału w życiu zawodowym. Współpraca pracodawców, organizacji pozarządowych i instytucji państwowych jest kluczowa dla osiągnięcia tych celów i budowania bardziej inkluzywnego rynku pracy w Polsce.
A Wy co sądzicie na ten temat? Czy krótszy czas pracy, przerwy na rehabilitację, więcej dni urlopu czy dodatkowe 21 dni w roku na turnus rehabilitacyjny są dla Was istotne w kontekście niepełnosprawności, z którą żyjecie? Z autentycznym zainteresowaniem – jak zawsze – czekam na Wasze maile. 😊