Rewolucja w papierach i portfelach. Czy rok 2026 przyniesie nam wolność, czy tylko nowe druki do wypełnienia?

lut 2, 2026

Od miesięcy przez nasze domy, przychodnie i korytarze Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie przetacza się fala niepewności. Zewsząd słyszymy o wielkiej reformie orzecznictwa, o nowych stawkach, o punktach, które nagle stały się walutą naszej godności. Wielu z Was – także mieszkańców Iławy, Susza, Lubawy czy Kisielic – pyta: czy to faktycznie jest ten przełom, na który czekaliśmy od dekad? Czy Polska wreszcie zacznie traktować osoby z niepełnosprawnościami jak pełnoprawnych obywateli, a nie przedmiot troski charytatywnej? Postanowiłem rozłożyć te zmiany na czynniki pierwsze. Sprawdzimy, co oznaczają one dla człowieka, który musi zapłacić za rehabilitację i chce żyć niezależnie.

Koniec z teatrem cudownych ozdrowień?

Zacznijmy od fundamentu systemu – orzecznictwa. Każdy, kto stawał przed komisją, zna ten paraliżujący ucisk w żołądku. Nieważne, czy niepełnosprawność jest wrodzona i genetyczna. System przez lata zmuszał nas do udziału w upokarzającym teatrze, każąc udowadniać, że zespół Downa nie zniknął, a porażenie mózgowe się nie cofnęło.

Rok 2026 ma przynieść w tym zakresie zmianę, którą resort rodziny nazywa rewolucyjną. Projektowane przepisy zakładają, że orzeczenia dla dzieci z chorobami rzadkimi i nieuleczalnymi wadami genetycznymi będą wydawane na czas nieokreślony (do 16. roku życia). Jeśli to wejdzie w życie, skończy się coroczne dręczenie rodziców i kompletowanie teczek, by udowodnić oczywistość. Dla pozostałych dzieci minimalny okres ważności orzeczenia ma wynosić trzy lata. To wciąż mało, ale lepiej niż rok niepewności.

Jest jednak druga strona medalu. Nowe przepisy mają narzucić komisjom sztywne ramy – orzeczenie ma być wydawane w ciągu trzydziestu dni. Brzmi świetnie, ale każdy, kto widział kolejki do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, wie, że papier przyjmie wszystko. Jeśli za tym wymogiem nie pójdą pieniądze na etaty, trzydzieści dni pozostanie fikcją. Jeszcze większy niepokój budzi procedura odwoławcza. W Wojewódzkim Zespole decyzję ma podejmować jednoosobowo lekarz orzecznik, a nie skład trzyosobowy. Ma to przyspieszyć procedury, ale drastycznie zwiększa ryzyko subiektywnej oceny i błędu ludzkiego. To zmiana, której musimy się bacznie przyglądać.

Świadczenie wspierające – gra o punkty

Największe nadzieje i największy chaos wiążą się ze świadczeniem wspierającym. To nowy filar systemu, który zmienia filozofię pomocy: przestajemy patrzeć na diagnozę medyczną, a zaczynamy oceniać realne funkcjonowanie (Skala Potrzeby Wsparcia, tzw. BULA). Przypomnijmy harmonogram, bo czas ucieka, a rok 2026 to data graniczna dla największej grupy osób. Wygląda to następująco:

• 2024 (za nami): wnioski składały osoby z punktacją 87 – 100 pkt (wymagające najwyższego wsparcia);
• 2025 (obecnie): system otwarty dla osób z punktacją 78 – 86 pkt;
• 1 stycznia 2026: bramki otwierają się dla najliczniejszej grupy – osób, które uzyskały od 70 do 77 punktów.

O jakich pieniądzach mówimy? Wysokość świadczenia zależy od renty socjalnej i punktów. To mechanizm waloryzacji chroniący przed inflacją. Prognozy od 1 marca 2026 roku są następujące:

• 95 – 100 pkt. (220 proc. renty socjalnej): ok. 4 336 zł na rękę;
• 90 – 94 pkt. (180 proc.): ok. 3 548 zł;
• 85 – 89 pkt. (120 proc.): ok. 2 365 zł;
• 80 – 84 pkt. (80 proc.): ok. 1 577 zł:
• 75 – 79 pkt. (60 proc.): ok. 1 183 zł;
• 70 – 74 pkt. (40 proc.): ok. 788 zł.

Czy za 788 zł można kupić niezależność? To pytanie retoryczne. Ważna uwaga dla mieszkańców naszego regionu (i nie tylko): aby otrzymać te środki, nie wystarczy stare orzeczenie. Konieczna jest decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia z Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON). Dla nas oznacza to kontakt z Elblągiem lub Olsztynem. Czas oczekiwania na komisję bywa bardzo długi. Jeśli celujecie w próg na rok 2026, nie czekajcie z wnioskiem.

Dodatek dopełniający – sukces z gwiazdką

Jak już wiecie, od 1 stycznia 2025 roku wszedł w życie dodatek dopełniający do renty socjalnej – efekt obywatelskiego projektu ustawy. To sukces środowiska. Świadczenie to wynosi ok. 2 520 zł (różnica między płacą minimalną a rentą socjalną). Jest jednak haczyk. Dodatek przysługuje osobom, które są całkowicie niezdolne do pracy ORAZ posiadają orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Te słowa są kluczem. Dla osób, które już mają takie orzeczenie (często tzw. punkt 10 lub osobny druk z ZUS), wypłata nastąpiła z urzędu (start w maju 2025 z wyrównaniem). A co z tysiącami osób na rencie socjalnej, które w praktyce są niesamodzielne, ale nie mają tego na papierze? Muszą złożyć wniosek do ZUS-u i stanąć przed lekarzem orzecznikiem. To rodzi obawy o wydolność ZUS-u, ale pieniądze leżą na stole. Jeśli Wasz stan zdrowia na to wskazuje – nie wahajcie się. To wyrównanie szans.

215 złotych wstydu

Nie można pisać o sukcesach, milcząc o jawnej niesprawiedliwości. Podczas gdy nowe świadczenia sięgają tysięcy złotych, zasiłek pielęgnacyjny pozostaje zamrożony na poziomie 215,84 zł. Kwota ta jest reliktem przeszłości. W międzyczasie ceny leków i usług wzrosły drastycznie. 215 złotych w 2026 roku będzie kwotą obraźliwą. Co za to kupimy? Dwa opakowania pieluchomajtek? Brak waloryzacji zasiłku to porażka polityki społecznej i sygnał, że seniorzy powyżej 75. roku życia oraz osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności są dla systemu niewidzialne. Jeśli rewolucja 2026 ma być wiarygodna, ten wstydliwy relikt musi zostać zwaloryzowany. Godność nie kosztuje 215 złotych. Pozostawienie świadczenia na tym poziomie to zgoda państwa na ubóstwo najsłabszych.

Praca i technologia – filary niezależności

Prawdziwa niezależność to nie tylko zasiłki, to możliwość działania. Warto pamiętać o nowych stawkach dofinansowań z PFRON-u do wynagrodzeń (kwota bazowa 2 760 zł dla stopnia znacznego, 1 550 zł dla umiarkowanego). To potężny argument w rozmowie z pracodawcą w Iławie, a także w każdej innej miejscowości czy strefie ekonomicznej. Zatrudnienie osoby z niepełnosprawnością staje się opłacalną decyzją ekonomiczną, a nie filantropią. Drugim filarem jest technologia. Miejsca takie jak Ośrodek Wsparcia i Testów (OWiT) w Olsztynie udowadniają, że sterowanie komputerem za pomocą wzroku czy nowoczesne wózki to już nie science-fiction. Sprzęt ten można testować za darmo i starać się o dofinansowanie z Aktywnego Samorządu. W nowym systemie, gdzie precyzyjne określenie potrzeb będzie kluczowe, wiedza o technologiach asystujących może przesądzić o przyznaniu wsparcia.

Co robić tu i teraz?

Warszawa uchwala ustawy, ale życie toczy się lokalnie. Co to oznacza w praktyce? Oto trzy podstawowe zasady, których warto przestrzegać:

1. Pilnujcie terminów: jeśli orzeczenie wygasa, złóżcie wniosek o nowe w terminie. Tylko to gwarantuje ciągłość świadczeń na mocy ustawy o przedłużeniu ważności;
2. Pytajcie: Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Iławie ma obowiązek udzielać informacji. Pamiętajcie, jeśli druki są niejasne, zawsze proście o pomoc, która będzie polegała na wyjaśnieniu tego, jak należy je wypełnić;
3. Bądźcie szczerzy przy ocenie: podczas komisji o świadczenie wspierające nie udawajcie bohaterów. Jeśli radzisz sobie tylko dlatego, że ktoś Ci pomaga – powiedz to. System punktuje brak samodzielności. Fałszywa duma kosztuje tu tysiące złotych. Ale też – z drugiej strony – nie udawaj osoby z większym stopniem niepełnosprawności, niż ta, z którą w rzeczywistości żyjesz. Jak to mówią, kłamstwo ma krótkie nogi, a próba oszustwa w ostateczności i tak obróci się kiedyś przeciwko Tobie.

Prawo, a nie prezent

Patrząc na rok 2026, widzę szansę na ucywilizowanie systemu i realne pieniądze dla wielu rodzin. Widzę jednak też zagrożenia: zatory biurokratyczne i ryzyko uznaniowości. Najważniejsza lekcja? Prawo do godnego życia trzeba egzekwować. Świadczenie wspierające czy dodatek dopełniający to nie prezenty od rządu. To realizacja praw człowieka. Traktujmy nadchodzące zmiany jak narzędzia – skomplikowane, ale możliwe do obsłużenia. Sprawdzajmy, pilnujmy, edukujmy się. Bo system jest dla nas, a nie my dla systemu.A jakie jest Wasze zdanie na temat tych zmian? Czy uważacie, że nowy system punktowy sprawiedliwie oceni Waszą sytuację, czy może obawiacie się, że staniecie się ofiarami biurokratycznej machiny? Czekam na Wasze opinie, historie z komisji orzeczniczych i pytania – piszcie śmiało na mój adres mailowy. Bo tylko wspólna wymiana doświadczeń pozwala nam trzymać rękę na pulsie.

Wojciech Kaniuka, wojciech.kaniuka@powiat-ilawski.pl

Źródła:

• Niepelnosprawni.pl: Orzeczenia 2026 i nowe stawki

• Ustawa o świadczeniu wspierającym (ISAP)
• Druk nr 30 – Obywatelski projekt ustawy o rencie socjalnej (Sejm RP)

• Dofinansowanie wynagrodzeń – Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
• Ośrodek Wsparcia i Testów w Olsztynie
• Świadczenie wspierające 2026: Tabela wypłat, nowe kwoty i progi punktowe – Pomoc w uzyskaniu świadczenia wspierającego i punktów potrzeby wsparcia
  

  ---

Policja tylko jednego dnia odnotowała 4 próby oszustwa! W jednym przypadku senior stracił 20 tysięcy złotych!

sty 29, 2026

Apel Komendy Powiatowej Policji w Iławie! Prawie każdego dnia funkcjonariusze policji informowani są o oszustwach lub ich próbach. Policja apeluje do seniorów, do najbliższych rodzin seniorów, ale także do bliższych i dalszych ich znajomych. Przekazujmy im cenną wiedzę, ostrzegajmy, rozmawiajmy o ich bezpieczeństwie i zagrożeniach zwłaszcza związanych z potencjalnymi oszustwami!

Nowoczesna technologia to wielki dar, ale też ogromne zagrożenia płynące z korzystania z nich. Pamiętajmy, że to, co jednym ułatwia życie, innym daje szerokie pole do przestępczej działalności, zwłaszcza, gdy nowinki technologiczne nie zawsze idą w parze z umiejętnościami korzystania z nich, zwłaszcza tyczy się to osób starszych. Przypominajmy naszym bliskim seniorom, nie tylko od święta, jak ważne jest bezpieczne korzystanie z cyberprzestrzeni.

Tylko jednego dnia (20.01.2026 r.) funkcjonariusze z iławskiej jednostki otrzymali aż 4 informacje o oszustwach na terenie powiatu iławskiego. Na szczęście dwa zgłoszenia zakończyły się tylko próbami. Przypominamy, aby zachować zimną krew, gdy słyszymy w słuchawce, że kontaktuje się z nami przedstawiciel lub pracownik banku. Nie podawajmy ŻADNYCH informacji, zwłaszcza haseł i loginów do logowania! Taką przytomnością umysły wykazały się dwie osoby, które otrzymując informację od potencjalnego pracownika banku, o zagrożonych środkach na koncie lub próbie wzięcia kredytu, spokojnie oświadczyły, że osobiście udadzą się do banku. To wytrąciło z pewności siebie oszustów, którzy natychmiast się rozłączyli.

Niestety jeden ze zgłaszających w wyniku oszustwa stracił ponad 20 tysięcy złotych. Mężczyzna powiadomił policjantów, że kilka miesięcy temu zakupił za pośrednictwem jednej ze stron internetowych jacuzzi zewnętrzne. Niestety, do dnia dzisiejszego nie otrzymał ani towaru, ani zwrotu gotówki, a ze sprzedającym nie ma żadnego kontaktu. Prawie każdego dnia funkcjonariusze informowani się o oszustwach lub ich próbach. Sprawcy działają na wiele sposobów, a ich metody działania ciągle się zmieniają.

Jak się chronić ?

• Jeśli odbierzesz niepokojący telefon od osoby, która podaje się za np. pracownika banku, zachowaj spokój, nie poddawaj się panice i zweryfikuj taką osobę. Rozłącz się i zadzwoń na infolinię swojego banku w celu upewnienia się czy na pewno dzwoni do Ciebie pracownik danej instytucji. Pamiętaj rozłącz się skutecznie i nigdy nie dzwoń na numer wskazany przez swojego rozmówcę.

• Jeśli osoba dzwoniąca nalega na Twoją natychmiastową reakcję i prosi Cię o dane wrażliwe, nigdy nie ulegaj presji i nie podawaj przez telefon danych do konta bankowego, tj. loginu, hasła, kodów autoryzacyjnych, kodów blik. Pracownik banku ani Policjant nigdy nie mogą prosić o takie działania.

• Na polecenie osoby dzwoniącej nie instaluj żadnych aplikacji lub oprogramowania np. na telefon, komputer, które rzekomo mają monitorować bezpieczeństwo na koncie lub pomóc w zablokowaniu nieautoryzowanej wypłaty środków.

Źródło: KPP Iława

Ogłaszamy konkurs ofert z zakresu m.in. profilaktyki i promocji zdrowia. Pula środków wynosi 71 tys. zł

sty 20, 2026

Zarządu Powiatu Iławskiego podjął uchwałę w sprawie  ogłoszenia otwartych konkursów ofert na realizację zadań publicznych w 2026 r. z zakresu: ochrony i promocji zdrowia, pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób – Wigilia dla potrzebujących 2026; działalności na rzecz osób z niepełnosprawnością  – Punkt Wczesnej Interwencji; ratownictwa i ochrony ludności oraz  z zakresu działalności na rzecz organizacji pozarządowych. Łączna kwota przeznaczona na te cele wynosi 71 000,00 zł.

* Na zadania z zakresu ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r., poz. 450 ze zm.) przeznacza się kwotę 14 000,00 zł.

* Na zadania z zakresu pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób przeznacza się kwotę 4 000,00 zł.

* Na zadania z zakresu działalności na rzecz osób z niepełnosprawnością przeznacza się kwotę 20 000,00 zł.

* Na zadanie z zakresu ratownictwa i ochrony ludności przeznacza się kwotę 13 000,00 zł.

* Na zadania z zakresu działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów, wymienionych w art. 3 ust. 3, w zakresie określonym w art. 4 ust. 1 pkt 1-32a ustawy  o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie przeznacza się kwotę 20.000,00 zł.

Ważne Załączniki: 

Uchwała Zarządu

Załącznik do uchwały

klauzula informacyjna – otwarty konkurs ofert ngo

Zarząd Powiatu Iławskiego ogłasza otwarte konkursy ofert na zadania publiczne w 2026 r.

sty 20, 2026

We wtorek 20 stycznia  Zarząd Powiatu Iławskiego podjął uchwałę w sprawie ogłoszenia otwartych konkursów ofert na realizację zadań publicznych w 2026 r.

Zarząd Powiatu Iławskiego ogłasza otwarte konkursy ofert na realizację zadań publicznych w 2026 r.: 

Z  zakresu wspierania i upowszechniania kultury fizycznej:

–  zorganizowanie turnieju w koszykówkę;

– zorganizowanie regat smoczych łodzi;

Z zakresu kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego:

– rozwijanie świadomości narodowej, kulturowej i obywatelskiej poprzez działania wychowawcze, kulturalne i patriotyczne;

– organizacja wydarzeń kulturalnych związanych z muzyką gospel;

– organizacja biesiady historycznej popularyzującej dziedzictwo kulturowe regionu;

– organizacja cyklu warsztatów edukacyjno-artystycznych poświęconych modzie i kulturze epoki baroku.

Oferty należy wypełnić i złożyć w wersji elektronicznej za pomocą elektronicznego generatora wniosków „WITKAC” udostępnionego na stronie https://witkac.pl/  następnie wydrukować i dostarczyć do Starostwa Powiatowego w Iławie. Szczegóły znajdują się w załączniku do Uchwały.

Termin na złożenie oferty w generatorze wniosków „WITKAC” upływa 11.02.2026 r.

Wersję papierową oferty wydrukowaną z generatora „WITKAC” odręcznie podpisaną przez osoby upoważnione do składania oświadczeń woli w imieniu oferenta należy przesłać na adres: Starostwo Powiatowe w Iławie, ul. Andersa 2a, 14 – 200 Iława (przy czym o zachowaniu terminu decyduje data wpływu oferty) lub złożyć w Punkcie Obsługi Klienta Starostwa Powiatowego w Iławie w godzinach pracy Starostwa w nieprzekraczalnym terminie do 12.02.2026 r.

Oferty należy przesłać lub składać w zamkniętych kopertach z dopiskiem „Otwarty konkurs ofert 2026 r.” wraz z tytułem zadania, którego dotyczy oferta i z nazwą oferenta(-ów).

WAŻNE ZAŁĄCZNIKI:

Uchwała Zarządu – konkurs na zadania publ. sport kultura 20.01.2026

załącznik do uchwały ogł konkursu 20.01.2026

Klauzula informacyjna – otwarty konkurs ofert