Felieton W. Kaniuki: W czym może nam pomóc PFRON w 2025 roku?

Felieton W. Kaniuki: W czym może nam pomóc PFRON w 2025 roku?

Od lat obserwuję, jak słowo „wsparcie”, odmieniane przez wszystkie przypadki, zderza się z prozą życia osób z niepełnosprawnościami. O ile w dokumentach, prezentacjach i tabelkach wygląda to znakomicie, o tyle w codzienności – jakże często kuleje. Dosłownie i w przenośni. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) – instytucja, która w założeniu ma być fundamentem rehabilitacji społecznej i zawodowej, staje się często formalnym pośrednikiem między pieniędzmi a rzeczywistymi potrzebami.



Diagnoza: PFRON bez upiększeń

Z danych opublikowanych na stronie niepelnosprawni.pl wynika, że PFRON kontynuuje program „Partnerstwo dla osób z niepełnosprawnościami”, w ramach którego przekaże w 2025 roku ponad 95 milionów złotych organizacjom pozarządowym działającym na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Jego celem jest wspieranie zatrudnienia, aktywności społecznej, asystencji, terapii, a nawet usług prawnych i psychologicznych.

To część szerszego planu, w którym funkcjonują też inne obszary, w których działa PFRON. Mam tutaj na myśli takie programy, jak: „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!”, „Dostępna przestrzeń publiczna”, „Wyrównywanie różnic między regionami III”, a także sieć CIDON-ów – centrów informacyjno-doradczych. Ale tu pojawia się pytanie: czy ta imponująca mozaika programów rzeczywiście składa się w spójną całość? Bo z punktu widzenia osoby, która żyje z niepełnosprawnością – nie w Warszawie, nie w Krakowie, ale np. w Brzozowie, Kętrzynie, Hrubieszowie czy nawet naszej Iławie – rzeczywistość wygląda zgoła inaczej. Dostęp do usług? Ograniczony. Organizacje partnerskie? Nieliczne. Środki? Rozdysponowane zanim zdążysz wypełnić wniosek. To loteria geograficzno-administracyjna.

Przykład z życia: „Niepełnosprawny z urzędu”

Michał, 29-latek mieszkający w maleńkiej miejscowości, technik komputerowy po zdanej maturze, z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Chciał skorzystać z programu aktywizacji zawodowej – dofinansowanie do stanowiska pracy, możliwość odbycia szkoleń. Problem? W jego powiecie nie ma żadnej organizacji, która realizuje ten program. Ośrodek pomocy społecznej odesłał go do urzędu pracy, ten – do wojewódzkiego PFRON-u, a tam usłyszał: „program nie działa w pańskim regionie”. Zrezygnował. Dorabia dziś na „czarno”, składając komputery dla znajomych. Nie zabrakło mu chęci. Zabrakło systemu.

Przykład z życia: „Asystent-widmo”

Pani Teresa z małego miasteczka na Pomorzu korzystała z usług asystenta osobistego osoby z niepełnosprawnością przez dwa lata. Dzięki temu mogła jeździć do lekarza, na rehabilitację, robić zakupy, a nawet uczestniczyć w lokalnych wydarzeniach. Program finansowany z resortowych środków. W 2024 roku gmina nie przystąpiła do naboru – bo nie miała kadry ani środków na wkład własny. Efekt? Pani Teresa została sama. Wózek elektryczny stoi, bo nie ma kto pomóc w wyjściu z domu. Zdaję sobie sprawę, że akurat asystentura osobista nie do końca leży w gestii i kompetencji Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Przytoczyłem ten przykład jednak tutaj w bardzo konkretnym celu. Zależy mi bowiem na ukazaniu pewnego paradoksu – ten sam rodzaj wsparcia często jest różnie dostępny w poszczególnych regionach Polski. A nawet – jak mogliście przeczytać w felietonie Obraz asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami w praktyce. [Analiza rzeczywistości i dążenie do ideału]” z marca 2025 roku – różnica ta może być także widoczna między gminami, a nawet miastami, tego samego powiatu. A zatem – do jakiego stopnia to, co zaplanowane, pokrywa się z tym, co realnie dostępne?

Między systemem a rzeczywistością

W dokumentach wygląda to imponująco: rozbudowana oferta, nowoczesna strona internetowa PFRON, mapy interaktywne, tabele, konkursy. W życiu – długie oczekiwanie, brak dostępnych usług w regionie, uzależnienie od „projektów”, które mają początek i koniec. Nie ma stabilności. Nie ma przewidywalności. Nie ma systemu. PFRON działa zadaniowo. Realizuje projekty, które punktowo zmieniają sytuację. Ale to nie jest model trwałego wsparcia społecznego – to system grantów, który wymaga od osób z niepełnosprawnościami cierpliwości, pokory i umiejętności poruszania się w gąszczu biurokracji. Znam ludzi, którzy zrezygnowali z dofinansowań na sprzęt tylko dlatego, że nie byli w stanie uzyskać odpowiednich zaświadczeń w terminie. A potem usłyszeli: „proszę spróbować za rok”.

Co zatem działa, a co nie?

Do form wsparcia, które niewątpliwie działają, należy z pewnością zaliczyć:

  • CIDON-y – dostępne punkty informacyjno-doradcze z szeroką ofertą wsparcia i doradztwa;

  • Program „Aktywny samorząd” – zwłaszcza moduły wspierające edukację i niezależne życie;

  • Dofinansowania do zakupu wózków, samochodów, adaptacji mieszkań;

  • Asystencja – tam, gdzie samorząd aktywnie uczestniczy w programie (choć tutaj – jak już wcześniej zaznaczyłem – mają miejsce gigantyczne zastrzeżenia);

  • Transport door-to-door – w kilku miastach realizowany wzorcowo (np. Gdynia, Poznań, Lublin).

Z całą pewnością natomiast nie działa (albo działa źle):

  • Brak ciągłości usług – projekty asystenckie często kończą się po 12 miesiącach;
  • Uzależnienie od gmin – w małych miejscowościach brak jest operatorów;
  • Przerost biurokracji – wymagania proceduralne blokują osoby, które najbardziej potrzebują pomocy;
  • Brak dostępnego systemu komunikacji – infolinie są rzadko dostępne dla osób niesłyszących lub z niepełnosprawnością intelektualną;
  • System orzecznictwa – niejednolity, przestarzały, nie uwzględniający realnych potrzeb.

Spojrzenie systemowe: PFRON a polityka państwa

W 2025 roku budżet PFRON sięga ok. 1,6 miliarda złotych. To ogromne pieniądze. Ale gdy przyjrzymy się, jak są wydawane – dostrzeżemy, że gros z nich trafia do organizacji, które „umieją pisać projekty”, mają odpowiednią kadrę i struktury. To często te same fundacje, ci sami beneficjenci, te same miasta. To nie jest zarzut wobec tych organizacji – one wykonują ogrom pracy. Ale efekt uboczny to wykluczenie mniejszych inicjatyw, które działają skutecznie, ale nie mają czasu ani ludzi na „konkursową papierologię”. Potrzebujemy decentralizacji. Potrzebujemy systemu, który premiuje skuteczność i trwałość, a nie tylko umiejętność wypełniania formularzy.

A czego jeszcze naprawdę potrzeba?

Prawdziwe wsparcie to nie jest konkurs grantowy. To długofalowa, przewidywalna obecność instytucji w życiu człowieka.

Dlatego warto niewątpliwie zabiegać o:

  1. Ujednolicenie systemu orzecznictwa – jeden system, jasne kryteria, automatyczna aktualizacja danych;
  2. Asystencja osobista jako usługa publiczna – dostępna tak samo jak edukacja czy transport;
  3. Ustawowe zobowiązanie gmin do współpracy z PFRON-em – z konkretnym wsparciem finansowym;
  4. Zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami w PFRON i OPS – kto lepiej zrozumie potrzeby beneficjenta niż ktoś, kto sam to przeżył?;
  5. Stały fundusz wsparcia niezależnych NGO – bez konieczności startowania co roku w konkursach;
  6. Dostępna komunikacja – tłumaczenia PJM, język łatwy, infolinie z czatem, formularze elektroniczne przystosowane do screenreaderów;
  7. Rady konsultacyjne złożone z samych osób z niepełnosprawnościami – oceniające skuteczność działań.

PFRON w 2025 roku oferuje natomiast nam chociażby Program „Partnerstwo dla osób z niepełnosprawnościami” – edycja 2025, którego budżet to ponad 95 mln zł. Ma on na celu poprawę funkcjonowania osób z niepełnosprawnościami w życiu społecznym i zawodowym. W ramach programu Fundusz proponuje nam następujące działania wspierające:

  1. Zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami (aktywizacja zawodowa);

  2. Rehabilitację społeczną – w tym działania integrujące, edukacyjne i rozwijające samodzielność;

  3. Rehabilitację zawodową – szkolenia, przygotowanie do pracy, wsparcie w miejscu zatrudnienia;

  4. Terapie specjalistyczne – np. terapię zajęciową, psychoterapią, rehabilitację ruchową;

  5. Asystencję osobistą – wsparcie w codziennych czynnościach i organizacji życia;

  6. Pomoc prawną – konsultacje i doradztwo prawne;

  7. Pomoc psychologiczną – wsparcie emocjonalne i terapeutyczne;

  8. Wsparcie środowiskowe – tworzenie warunków do niezależnego funkcjonowania w społeczności lokalnej.

O dofinansowanie w ramach programu mogą ubiegać się organizacje pozarządowe (NGO) oraz fundacje i stowarzyszenia statutowo zajmujące się pomocą osobom z niepełnosprawnościami. Projekty są realizowane od 1 kwietnia 2025 do 31 marca 2026 roku, a ich wysokość dofinansowania wygląda następująco:

  • Minimalna wartość projektu: 100 000 zł;
  • Wkład własny: co najmniej 10 proc. wartości projektu.

Dodatkowo PFRON kontynuuje w 2025 roku także inne programy, takie jak:

  1. „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!”:

  2. Dofinansowanie do zakupu samochodu osobowego;

  3. Dofinansowanie do zakupu mieszkania;

  4. Wsparcie w przystosowaniu mieszkań do potrzeb osób z niepełnosprawnościami,

  5. Program „Aktywny Samorząd”:

  6. Dofinansowania do:

    • zakupu wózków inwalidzkich o napędzie elektrycznym;

    • oprzyrządowania samochodu;

    • edukacji na poziomie wyższym;

    • kursów prawa jazdy.

  • Program „Wyrównywanie różnic między regionami III”:
  1. Wsparcie dla gmin i powiatów w zakresie:

    • likwidacji barier architektonicznych;

    • zakupu autobusów i busów do przewozu osób z niepełnosprawnościami;

    • modernizacji obiektów publicznych;

  2. CIDON – Centra informacyjno-doradcze dla osób z niepełnosprawnościami:
  3. Indywidualne doradztwo:

    • prawne;

    • psychologiczne;

    • społeczne;

    • zawodowe,

  4. Pomoc w poruszaniu się po systemie wsparcia i programach PFRON.

A Wy – z jakiego wsparcia skorzystaliście?

Czy programy PFRON rzeczywiście coś zmieniły w Waszym życiu? A może wszystko rozbija się o adres zameldowania, znajomość przepisów albo o to, czy ktoś „zajmie się Wami projektowo”? Podzielcie się swoją historią – może stanie się ona inspiracją do kolejnego felietonu. Zachęcam do kontaktu mailowego – w tej i każdej innej sprawie. 😊

 

Wojciech Kaniuka, wojciech.kaniuka@powiat-ilawski.pl

Uwaga! Jedyna w powiecie iławskim BEZPŁATNA szkoła dla absolwentów branżówki zaprasza!

Uwaga! Jedyna w powiecie iławskim BEZPŁATNA szkoła dla absolwentów branżówki zaprasza!

Zespół Szkół im. Konstytucji 3 Maja w Iławie zaprasza absolwentów Branżowej Szkoły I Stopnia do kontynuowania nauki w JEDYNEJ BEZPŁATNEJ szkole w powiecie iławskim.



Zespół Szkół im. Konstytucji 3 Maja w Iławie oferuje naukę w:

Dwuletniej Branżowej Szkole II Stopnia, która umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe  w zawodach Technik pojazdów samochodowych oraz Technik handlowiec. Istnieje  możliwość uzyskania świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, a następnie kontynuacja nauki na studiach. Zajęcia odbywają się w trybie zaocznym z przedmiotów ogólnokształcących  przygotowujących do matury, z nauczycielami, którzy  w większości są egzaminatorami maturalnymi. Przedmioty zawodowe będą nauczane  w formie Kwalifikacyjnych Kursów Zawodowych przez nauczycieli zatrudnionych w szkole, którzy przygotowują uczniów do egzaminów zawodowych z bardzo dużymi sukcesami.

Liceum Ogólnokształcącym dla absolwentów, którzy kształcili się w innych zawodach, w którym nauka trwa trzy lata. Zajęcia odbywają się w formie zaocznej dwa razy w miesiącu. W ostatnim roku nauki uczniowie mogą przystąpić do egzaminu maturalnego. Zajęcia z przedmiotów ogólnokształcących przygotowujących do matury odbywają się     również z nauczycielami, którzy w większości są egzaminatorami maturalnymi.

Wszelkich informacji udziela Sekretariat Szkoły nr telefonu  (89)  644 83 50           

e-mail :  rekrutacja@zs-ilawa.pl


 

Gdzie szukać pomocy? Numery telefonów dla dzieci i młodzieży w kryzysie psychicznym

Gdzie szukać pomocy? Numery telefonów dla dzieci i młodzieży w kryzysie psychicznym

Fot. Pixabay.com


Młode osoby właśnie udały się na niezwykle ważny i potrzebny odpoczynek. Jednak okres wakacji – oprócz radości, relaksu i wspaniałych wspomnień – jest również czasem, który dla niektórych może być wyjątkowo trudny i przytłaczający. Często dzieci doświadczające różnych problemów stają się wówczas „niewidoczne” dla systemu, ponieważ nie są codziennie obserwowane, jak ma to miejsce np. podczas pobytu w szkole. Młodzi ludzie, kontaktując się m.in. z Dziecięcym Telefonem Zaufania Rzecznika Praw Dziecka (800 12 12 12), dzielą się swoimi odczuciami – mówią o poczuciu osamotnienia, bezradności i zagubienia, które nierzadko towarzyszą im podczas letniej przerwy.



nowy plakat telefony


Dopiero rozpoczęcie nowego roku szkolnego sprawia, że ich trudności stają się bardziej widoczne, ale też niestety bardziej uciążliwe. W trosce o dobro dzieci i młodzieży zwracamy Państwa uwagę na bardzo istotny  aspekt, jakim jest brak powszechnej wiedzy o miejscach oraz formach bezpłatnego, specjalistycznego wsparcia w przypadku pojawienia się trudności emocjonalnych i kryzysów zdrowia psychicznego – to słowa skierowane do wojewodów z całej Polski Moniki Hornej-Cieślak, Rzeczniczki Praw Dziecka.

W tym miejscu należy podkreślić, że prawo dziecka do ochrony zdrowia, zagwarantowane zarówno w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1989 roku, jak i w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nakłada na państwo obowiązek podejmowania systemowych działań na rzecz zapewnienia dzieciom dostępu do opieki medycznej, profilaktyki oraz edukacji zdrowotnej. Zapewnienie dostępu do informacji o miejscach udzielających pomocy należy uznać za integralny element edukacji zdrowotnej oraz warunek konieczny do pełnej realizacji prawa dziecka do ochrony zdrowia. Powyższe budzi również niepokój wobec faktu, iż obecnie bardzo duża grupa dzieci i młodzieży wymaga specjalistycznego wsparcia.

Z badań przeprowadzonych w ramach projektu „Kompleksowe badanie stanu zdrowia psychicznego społeczeństwa i jego uwarunkowań – EZOP II” w części dotyczącej dzieci i młodzieży w wieku 7–17 lat wynika, że co ósme dziecko z tej grupy doświadczyło zaburzeń psychicznych. Przekłada się to na ponad pół miliona dotkniętych nimi dzieci i młodzieży. Podobne wnioski płyną z ogólnopolskiego badania dotyczącego jakości życia dzieci i młodzieży, zleconego przez Rzecznika Praw Dziecka. Badanie to wskazuje, że co siódme dziecko w Polsce odczuwa niezadowolenie ze swojego życia w stopniu zagrażającym zdrowiu psychicznemu, a połowa młodych ludzi nie akceptuje samych siebie. Dane zawarte w raporcie projektu „Życie Warte Jest Rozmowy” pt. „Zachowania samobójcze wśród dzieci i młodzieży.

Raport za lata 2012–2021” pokazują, że na każdą 28 – osobową klasę przypada średnio dwóch uczniów po próbie samobójczej. W Polsce próbę odebrania sobie życia w 2021 roku podjęło od 12 700 do 25 400 osób poniżej 18. roku życia.

Te alarmujące dane znajdują odzwierciedlenie także w statystykach dotyczących sektora publicznego świadczeń opieki zdrowotnej. Analiza porównawcza lat 2019 i 2022 wskazuje, że w wyniku pandemii liczba pacjentów dziecięcych do 13. roku życia wzrosła o 87%, a pacjentów młodzieżowych powyżej 13. roku życia – niemal o 168%, którzy wymagali specjalistycznego wsparcia psychicznego.

Wobec takiego stanu rzeczy niezbędne jest podejmowanie międzysektorowych działań na rzecz zapewnienia dzieciom i młodzieży odpowiedniej pomocy w możliwie najlepszych warunkach, jak też systematyczne rozpowszechnianie informacji o miejscach, gdzie można uzyskać wsparcie. Takimi miejscami są przede wszystkim podmioty lecznicze udzielające świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień w ramach umowy zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia. W wyniku reformy trwającej od 2018 roku, podmioty te funkcjonują w modelu środowiskowej opieki psychologicznej i psychiatrycznej, opartym na trzech poziomach referencyjnych:

1) I poziom referencyjny – Zespół lub Ośrodek Środowiskowej Opieki Psychologicznej i Psychoterapeutycznej dla Dzieci i Młodzieży

2) II poziom referencyjny – Centrum Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży

a) wariant I – Poradnia Zdrowia Psychicznego

b) wariant II – Poradnia Zdrowia Psychicznego + oddział dzienny

3) III poziom referencyjny – Ośrodek Wysokospecjalistycznej Całodobowej Opieki Psychiatrycznej

Co istotne, w nowo powstałych ośrodkach I stopnia pomoc można uzyskać bez skierowania oraz bez konieczności udziału psychiatry. Jak podkreślają eksperci, wczesna interwencja realizowana w naturalnym środowisku dziecka pozwala uniknąć niepotrzebnej hospitalizacji oraz zapobiega rozwojowi poważniejszych problemów. Bardzo ważną rolę w systemie wsparcia – zwłaszcza gdy kryzys psychiczny dziecka wiąże się m.in. z trudnościami szkolnymi lub sytuacją socjalno-bytową – odgrywają również poradnie psychologiczno-pedagogiczne, ośrodki interwencji kryzysowej, powiatowe centra pomocy rodzinie oraz lokalne organizacje pozarządowe.


Rzecznika Praw Dziecka Tel. centr. (+48 22) 583 66 00

Chocimska 6 Dziecięcy Telefon Zaufania 800 12 12 12

00-791 Warszawa rpd@brpd.gov.pl

bip.brpd.gov.pl


 

SIEMIANY – dziękujemy! Panorama Powiatu Iławskiego była strzałem w dziesiątkę

SIEMIANY – dziękujemy! Panorama Powiatu Iławskiego była strzałem w dziesiątkę

Gospodarzem wydarzenia pn. „Tacy jesteśmy. Panorama Powiatu Iławskiego” był samorząd Powiatu Iławskiego ze Starostą Bartoszem Bielawskim na czele. Starosta podziękował przedstawicielom wszystkich gmin biorącym udział w niedzielnej imprezie w Siemianach
Fot. RECHTORIS MEDIA Dominik Rechtoris

Pierwsza edycja wydarzenia pn. „Tacy Jesteśmy. Panorama Powiatu Iławskiego” za nami. Wróciliśmy z Siemian z poczuciem, że wydarzenie naprawdę połączyło nas wszystkich. Dopisała pogoda, dopisali uczestnicy, a organizatorzy i partnerzy stanęli na wysokości zadania – dziękujemy każdemu z osobna. Było serdecznie, kolorowo i z klasą.



Strefy tematyczne tętniły życiem – od rodzinnych warsztatów, prezentacji artystów, przez lokalne smaki zaprezentowane przez Koła Gospodyń Wiejskich, aż po prezentacje artystyczne z całego powiatu. Zespoły miejskie i gminne wystąpiły przed szeroką publicznością, na dużej, profesjonalnej scenie, jaką siemiański amfiteatr. To był dzień spotkań, rozmów i dobrej energii. Po raz pierwszy na scenie w duecie Grażyna Piękos (GOK Laseczno) z Michałem Młotkiem (Powiat Iławski) – gratulujemy debiutu!  Zwieńczeniem całego dnia był cudowny koncert Raya Wilsona z zespołem.

Bardzo dziękujemy wszystkim gminom powiatu iławskiego za tak liczny udział w pierwszym powiatowym wydarzaniu pod nazwą „Tacy jesteśmy. Panorama Powiatu Iławskiego” – podsumowuje Bartosz Bielawski, Starosta Powiatu Iławskiego. – Miało ono połączyć mieszkańców powiatu, pokazać szerokiemu gremium potencjał poszczególnych gmin, zintegrować ludzi i dać rozrywkę na dobrym poziomie. Mam poczucie, że wszystko to się udało po stokroć, za co ogromnie dziękuję. Atmosfera była fantastyczna. Zwieńczeniem wydarzenia był koncert artysty wielkiego formatu, jakim jest Ray Wilson, który postawił kropkę nad i. W tym roku miejscem imprezy były Siemiany w Gminie Iława, gdyż to właśnie Siemiany są stolicą turystyczną Powiatu Iławskiego. Za rok gospodarzem wydarzenia będzie inna gmina Powiatu Iławskiego. Dziś nie zdradzę  jeszcze która, ale z pewnością Panorama przygotowana będzie z podobnym rozmachem – zapewnił Starosta.  – Serdecznie dziękuję za ogromny wysiłek organizatorom, którym było Starostwo Powiatowe w Iławie, Gmina Iława oraz Gminny Ośrodek Kultury w Lasecznie. Dziękuję także wszystkim osobom, które wsparły naszą imprezę na wszystkich możliwych poziomach. Zapraszamy za rok!

Przypomnijmy, w niedzielę 6 lipca w Amfiteatrze w Siemianach podczas 1. Edycji wydarzenia pn. „Tacy jesteśmy. Panorama Powiatu Iławskiego” zaprezentowały się:

Dzieci Ziemi Iławskiej – Gmina Iława

Zespół Mirana, koronkarka Katarzyna Chmielewska i artysta malarz Piotr Polaszek – z Gminy Kisielice

Chór Harmonia Vocalisz Gminy Lubawa

Zespół Jaśko Bandz Gminy Susz

Chór Integracjaz Miasta Iława

Zespół AQ – Styczniz Miasta Lubawa

Zespół śpiewaczy Jeziorankiz Gminy Zalewo

Zespół Grasz-Band, metaloplastycy Rafał Szulc i Andrzej Sombecki oraz rzeźbiarz Marek Kałuża – z Gminy Iława

O smaki regionu i degustacje zadbały Koła Gospodyń Wiejskich:

KGW Zalewo „Ekipa Bajdowska”

KGW Susz

KGW Merynos Olbrachtowo

KGW Kisielice

KGW Gmina Lubawa

KGW Ząbrowo Gmina Iława

Współtwórcami przestrzeni dla najmłodszych byli:

Zespół Parków Krajobrazowych Pojezierza Iławskiego i Wzgórz Dylewskich z Jerzwałdu

Nadleśnictwo Susz

Marina Camping Siemiany

Stowarzyszenie Sportów Wodnych z Iławy

Stajnia Koni Wyjątkowych

Pokoje Gościnne Rybaczówka

Szopa z Siemiany


„TACY JESTEŚMY. PANORAMA POWIATU IŁAWSKIEGO”, 6 LIPCA 2025 R. / FOTORELACJA

 RECHTORIS MEDIA Dominik Rechtoris